Đường đến Lumbini

Bài 2: ĐƯỜNG ĐẾN LÂM TỲ NI

Sau một ngày thăm thú các đền đài ở thung lũng Kathmandu, tôi thuê xe 4 chỗ và tài xế nói được tiếng Anh, lên đường xuôi về miền Nam, nơi cách thủ đô khoảng 300 cây số, và là một trong những 4 Thánh tích liên quan đến cuộc đời của Đức Phật Thích Ca. Đó là Lâm Tỳ Ni, nơi Đức Phật của chúng ta được sinh ra từ ngàn năm trước.

Trước khi đến Nepal, tôi đã lên kế hoạch là sẽ bay từ Kathmandu đến Bhairahawa, sân bay gần nhất khu Thánh tích này, rồi từ đó bắt taxi vào Lâm Tỳ Ni, cách đó khoảng 20 cây số. Nhưng khi tới Nepal, do sức khoẻ còn tốt và thời tiết mát mẻ, và vì muốn trải nghiệm những cung đường đèo dốc ở Nepal nên tôi hăng hái tìm chỗ để thuê xe thay vì mua vé máy bay. Nếu các bạn đến Kathmandu, hãy dạo quanh khu phố Thamel, nơi cung cấp tất cả các loại hình dịch vụ cho du khách, từ ăn ngủ xe cộ đến giấy phép leo núi trekking, vé máy bay tàu lửa, cùng với các loại dụng cụ thể thao trượt tuyết lướt ván đu bay, và đặc biệt là sách. 

Nói về sách, tôi tin chắc rằng không có nơi nào tại Nepal có nhiều sách hay về Everest, về Phật Giáo, về Nepal, về TâyTạng bằng khu du lịch Thamel hay tại Pokhara. Bất kỳ lúc nào rảnh rang là tôi đều có mặt ở tiệm sách, và hành lý mang về sau chuyến đi của tôi là những quyển sách tôi vô cùng yêu quý, vì cơ bản chúng đều không có tại Vietnam, hoặc là Amazon từ chối giao hàng đến quốc gia này.

Lên xe lúc 9 giờ sáng, tôi hăm hở rời Kathmandu. Sau khi ra khỏi trung tâm thành phố, xe của tôi nhập vào dòng thác xe cộ khác, di chuyển trên trục đường quốc lộ chính, nối Kathmandu với biên giới Ấn Độ tại cửa khẩu Sonauli. Trên xe, cơ man nào là hàng hoá và người, hai chiều liên tục ngược xuôi. Khi xe tôi vào đường đèo đã có một sự va chạm giữa một xe chở hàng hoá lên đèo và một xe chở khách khi xuống đèo, làm ách giao thông hơn nửa giờ, cuối cùng cảnh sát được điều đến, giao thông trở lại bình thường. Xe tiếp tục bon bon trên đường, hết quanh lại co, hết thung này qua thung lũng khác. Khoảng trưa chúng tôi dừng chân bên một quán bên đường, ăn cơm bụi buffet giá 6 đô la. Thực đơn là vài món chiên và cà ri kiểu Ấn thì phải. Nói thật, tôi ăn không được, chỉ có cơm trắng là ngon nhất. Tôi ăn cơm với chà bông thị heo đã mua từ trước ở Vietnam, rồi uống một chai Coca, thế là tiếp tục cuộc hành trình.

Sau khi xuống núi, xe băng qua những cánh đồng, qua những con sông con suối cạn kiệt hết nước, chỉ còn đáy sông khô cằn, cùng với sỏi với đá. Tôi có cảm giác là mình đang đi ngang một huyện miền núi nào đó ở Bình Thuận hay Ninh Thuận ở Vietnam khi mùa mưa chưa đến.

Cuối cùng, sau khoảng 7 giờ đi xe, một xóm nhỏ kề bên hàng rào khu Thánh tích cũng hiện ra trước mặt. Đó là nơi tôi qua đêm, để ngày mai viếng Phật. Khô cằn, bụi bặm, nghèo nàn, khổ sở, và cam chịu là những gì tôi có thể mô tả về đất và người nơi đây. Nếu có nhà văn nào đó đang hiện diện tại đây, tôi nghĩ họ sẽ miêu tả hay hơn nhiều theo cách của tôi dành cho các bạn. Con đường độc đạo, vài nhà nghỉ vắng khách, một bến xe nhỏ chỉ chạy vào buổi sáng đưa khách lên thủ đô, vài tiệm nước có bán chuối và bánh ngọt, một ATM, đèn điện le lói, muỗi mồng ù ù bay bên tai, internet chập chờn như bị cá mập cắn, tất cả chỉ có vậy, tại một Lâm Tỳ Ni vang tiếng một thời.

Lâm Tỳ Ni tại Nepal, cùng ba Thánh tích khác trên đất Ấn, bị rơi vào quên lãng gần suốt 2.000 năm. Vào năm 1967, Lâm Tỳ Ni được khôi phục hiên trạng như ngày nay chúng ta thấy là nhờ vào sự kêu gọi vận động tài trợ của một người Myanmar, lúc đó đang giữ chức Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc.

Khu vườn Lâm Tỳ Ni hiện nay có chiều dài hơn 5 cây số, rộng gần 2 cây số, do một người Nhật thiết kế, nên việc đi tham quan bằng xe đạp lôi là chọn lựa thích hơn nhất. Người đạp xe đa phần là người già, một ít thanh niên, trong vòng hai giờ, sẽ đưa bạn qua những khu vực có những ngôi chùa được xây theo trường phái Phật giáo Đại thừa và Tiểu thừa, trong đó có chùa Viêt Nam. Nếu bạn thích ngôi chùa nào đó, bạn có thể ra hiệu dừng xe lại, ghé vào thăm, hoặc chụp một vài kiểu hình làm kỷ niệm, rồi tiếp tục lên đường đến khu Thánh tích.

Sử sách ghi lại rằng, gần ngày sinh nở, hoàng hậu Maya phải về nhà mẹ ruột để sinh. Trên đường đi, bà ghé qua Lâm Tỳ Ni để nghỉ ngơi. Khi đưa tay với một nhành hoa thì bà đã sinh ra thái tử Tất Đạt Đa. Khi đến đây, bạn sẽ thấy một cái hồ nước, nơi được cho rằng hoàng hậu đã tẩy trần trước khi sinh, và cũng là nơi thái tử được tắm ngay sau đó. Bên cạnh đó, bạn sẽ thấy trụ đá cao khoảng 5 mét có ghi sắc lệnh của vua A Dục, có hàng rào sắt bao bọc, được điểm tô bằng cờ bằng phước xung quanh hàng rào. Bạn cũng nên dành chút thời gian để vào viếng đền thờ hoàng hậu Maya. Tuy gọi là đền, nhưng thực ra chỉ là 4 bức tường màu trắng, bao quanh khu vực khảo cổ. Đáng chú ý là phiến đá có in dấu của một bàn chân nhỏ do vua A Dục cho lệnh in, được xác định là nơi Đức Phật đản sinh. Để thấy rằng Đức Phật là người thật việc thật chứ không phải là một nhân vật được tưởng ra như ông Tiên bà Thánh.

Cạnh hồ nước là cây bồ đề, mà trước đây sử sách ghi là cây Vô Ưu. Nếu bạn nào đã thăm Hoàng Cung ở Cambodia hoặc đã thăm chùa Thiên Mụ ở Huế sẽ thấy cây Vô Ưu này được trồng tại đây. Hoa của loài cây này rất đẹp, sắc trắng hò lẫn sắc hồng, tuy có mùi nồng, nhưng nghe nói các chú voi thuần nhà ta rất thích mùi của loài hoa này.

Lâm Tỳ Ni hôm nay còn đơn sơ, cơ bản vì Nepal còn nghèo, cơ bản vì khách đến đây đa phần là Phật Tử, nên bài toán đầu tư tại đây sẽ khó giải hơn là ở thủ đô hay ở Pokhara. Ai trong chúng ta cũng đều biết Nepal và Ấn Độ là nơi phát tích, hưng thịnh và cũng là nơi Phật Giáo suy tàn. Cũng nên nhớ rằng, chỉ hơn 10 phần trăm dân số Nepal theo Phật Giáo, và tỷ lệ này chẳng cao hơn là mấy tại Ấn Độ.

Tôi đã ngồi dưới cây bồ đề, tại khu vườn Lâm Tỳ Ni trong nắng sáng tháng 4. Lòng nhẹ tênh, thanh thản. Tôi cũng gởi lời cầu xin cho mình, cho những người thân thuộc, những điều giản đơn bình dị nhất trong mỗi cá nhân, mỗi cuộc đời đều mong muốn, và xin được giữ những lời cầu xin ấy cho riêng mình.

Về đất Phật, thấy cuộc đời sao quá vô thường, chẳng biết ngày mai trong thế gian này sẽ ra sao. Chỉ biết tâm niệm một điều là phải sống thiện, sống tốt hơn nữa trong cõi ta bà này, và đừng nên dằn dặt với quá khứ xa xưa./.

---
Mời bạn đọc xem tiếp kỳ 3 của phóng sự đường xa này cũng vào khung giờ này, ngày mai, với tên gọi: MÂY NÚI NEPAL