Kathmandu, Thung Lũng Thánh Thần

Bài 1:

KATHMANDU, THUNG LŨNG THÁNH THẦN

Từ Sài Gòn, trưa ngày 13/4, tôi đáp chuyến bay của hãng hàng không Malaysia Airlines lên đường sang Nepal, với trạm dừng chân tại Kuala Lumpur, rồi tiếp tục bay gần 5 giờ nữa, cuối cùng tôi cũng đặt chân lên vùng đất mà tôi hằng mong ước bấy lâu: Kathmandu.

Kathmandu đón tôi trong cái lạnh dễ chịu về đêm, khoảng 23 độ C, khác xa với cái nóng oi bức của Sài Gòn tháng 4. Càng dễ chịu hơn khi người mà tôi tiếp xúc đầu tiên lại là một nhân viên sân bay trong phòng nhập cảnh. Khi tôi loay hoay điền tờ khai để lấy visa tại chỗ, và cũng là lúc tôi nhận ra tờ giấy trên tay mình khác với những tờ giấy mà những người khác đang cầm, tôi liền chạy đến nhờ người nhân viên ấy, lúc này đang đứng ở một góc trong phòng nhập cảnh, khai hộ hồ sơ của mình trên máy, chứ không phải như cách tôi đã làm, là viết bằng tay. Ông ta ngoài sáu mươi, nhiệt tình và từ tốn, và chỉ trong khoảng thời gian ngắn mọi thủ tục hoàn tất một cách nhanh chóng.

Tôi lấy visa tại sân bay như bao người khách khác. Phí visa thì khác nhau cho mỗi thời gian khác nhau, như visa của tôi chẳng hạn, phí là $25 cho 15 ngày. Bước ra ngoài sảnh đến, lúc này đã hơn 11 giờ đêm giờ địa phương, nhưng vẫn còn nhiều người đứng ngoài cổng chờ, trong đó có nhiều anh chàng lái xe taxi. Cuối cùng tôi cũng bắt gặp tên mình được viết trên khổ giấy A4, và được cầm bởi một anh chàng người Nepal đang làm việc ở khách sạn mà trước đó tôi đã đặt phòng từ Việt Nam. Nói về việc đặt phòng, tôi đã vào booking.com để dò giá từ Việt Nam. Sau đó tôi gọi điện trực tiếp từ Sài Gòn sang Kathmandu để deal giá, và dĩ nhiên là giá mình deal trực tiếp với khách sạn sẽ rẻ hơn nhiều nếu mình book qua mạng online.

Nhưng các bạn ơi, Nepal tuy còn nghèo nhưng giá cả khách sạn, nhà hàng dành cho du khách vẫn còn cao ngất ngưởng. Chi phí cho một ngày ở Kathmandu sẽ gấp đôi khi bạn ở Bangkok, nhưng mức độ ô nhiễm không khí tại Kathmandu thì cao gấp chục lần nếu so với Hà Nội. Từ sân bay về khách sạn khoảng 30 phút, dù trong đêm tối, và dù cửa kiếng vẫn đóng kín khi xe chạy, nhưng tôi vẫn cảm thấy bụi vẫn bay vào xe, bám vào áo quần đầu tóc của mình một cách mồn một, và chính vì lý do ô nhiễm đó mà một tờ báo nước ngoài đã chơi chữ khi gọi thủ đô của Nepal là Trashmandu thay vì như cách nhiều người trong chúng ta thường gọi.

Riêng tôi, với Kathmandu, tôi gọi bằng một cái tên thân thương khác: Thung Lũng Thánh Thần.

Như mọi người biết, Kathmandu, với bề dày lịch sử hơn 2.000 năm, toạ lạc trong một thũng lũng cao khoảng 1200 mét so với mặt nước biển, của dãy Hy Mã Lạp Sơn hùng vĩ. Tôi thích dùng từ Hy Mã Lạp Sơn hơn là Himalaya, vì Hy Mã Lạp Sơn khi đọc lên ta đã liên tưởng đến cái hùng vĩ, cái huyền bí, cái xa vời mà người đời bao năm qua đã tạo ra, trong đó có những Thánh, những Thần được tôn sùng và thờ cúng trong giáo lý của những người Nepal theo Ấn Độ Giáo và trong Phật Giáo Tây Tạng hôm nay.

Ngay cả cái tên Kathmandu cũng mang nghĩa Thánh Thần, chứ nói gì đến việc hàng loạt đền đài được xây dựng từ ngàn xưa tại nơi đây để thờ Thần thờ Thánh. 

Kathmandu là cách gọi của người nước ngoài, chứ người bản địa gọi nơi đây là Kantipur, và chính Kanti là tên gọi khác của nữ Thần sắc đẹp Lakshmi. Lakshmi trong thần thoại Ấn Độ, nhưng chúng ta thấy, chỉ cần một bước là đến Nepal, được tôn sùng như những Thánh thần khác, nhưng Lakshmi lại cần nhiều bước chân hơn, đi qua nhiều vùng gió cát hơn, để hiện hữu trên những  phù điêu, trong những pho tượng rạng ngời, như ở Đế Thiên Đế Thích cách xa hàng trăm dặm đường chẳng hạn. Để thấy rằng, cái Đẹp cùng với cái May Mắn luôn là khát khao vươn tới của đời sống bao người từ cổ chí kim. 

 

Kathmandu còn là nơi trú ngụ của Nữ thần Trinh triết, Kumari Devi. Khác với nhiều nền văn hoá thờ Nữ thần, Kumari Devi ở Nepal là người thật việc thật. Nữ Thần sống và thở như người phàm, chỉ có điều ít được xuất hiện trước công chúng, thậm chí đôi chân cũng ít khi được chạm đất, nên khi Nữ Thần hoàn tục thì thế giới bên ngoài vẫn còn là điều mới mở với cô ta. Dù vậy, ước mơ được làm một "Thánh sống" một lần trong đời, trong một nền văn hoá đa sắc màu như tại Nepal vẫn là ước mơ cháy bỏng của bao thiếu nữ Nepal ngày nay.

Nepal nằm giữa hai nền văn hoá lớn, cũng là hai nền văn minh của nhân loại, vì vậy quanh năm các lễ hội tôn giáo tưng bừng được tổ chức tại quốc gia này. Nếu không gắn liền với tín ngưỡng Ấn Độ Giáo thì lễ hội ấy cũng mang màu sắc Phật Giáo Tây Tạng, với những Thần những Thánh muôn hình vạn trạng, hiện diện khắp hang cùn ngõ hẹp, trên những đỉnh núi cao chót vót hay trong những đền thờ uy nghiêm pha lẫn chút trầm tư cùng với những gam màu liêu trai chí dị./.

---

Mời bạn đọc đón xem bài  2 của ký sự đường xa này, cũng vào khung giờ này, ngày mai, tại facebook này, với tên gọi: Đường Vào Đất Phật.